ابن ملجم مرادی چه سرانجامی داشت؟ چطور کشته شد؟ قبرش کجاست؟

ابن ملجم مرادی چه سرانجامی داشت؟ چطور کشته شد؟ قبرش کجاست؟

نام ابن ملجم مرادی تنها در آخرین روزهای زندگی و در نتیجه به شهادت رساندن حضرت علی‌ بن‌ ابی‌طالب (علیه‌ السلام) بر سر زبان ها افتاد. اِبْن‌مُلْجَم ، عبدالرحمان بن عمرو بن ملجم مرادی (م ۴۰ق/۶۶۱م)، مردی از خوارج بود که امام اول شیعیان، امیرالمؤمنین حضرت علی (علیه‌ السلام) را به شهادت رساند. ابن ملجم از بازماندگان خوارج در جنگ نهروان بود. وی در سحرگاه نوزدهم ماه رمضان در مسجد کوفه امیرالمومنین امام علی علیه السلام را مضروب ساخت و منجر به شهادت اولین امام شیعیان شد.

بلاذری به نقل از کلبی او را عبدالرحمان بن عمرو بن ملجم خوانده است. گفته‌اند تبار ابن ملجم مرادی به اعراب حمیری می‌ رسد. ابن ملجم از قبیله مراد بود که با بنی جبّله از قبیله کنده هم پیمان بودند. برخی نیز او را از قبیله تجوب، یکی از قبایل حمیری و هم پیمان قبیله مراد خوانده‌اند، اما بلاذری می گوید که تجوب جد او بوده است.

کریم اکبری مبارکه بازیگر نقش ابن ملجم در سریال امام علی (ع)

زندگی ابن ملجم مرادی

از زندگی ابن ملجم اطلاع روشنی در دست نیست، زیرا نامش تنها در آخرین روزهای زندگی و در نتیجه به شهادت رساندن علی بن ابی‌طالب (علیه‌ السلام) زبانزد شد. قدر مسلم این است که ابن ملجم از پیروان حضرت علی (علیه‌ السلام) بود که پس از ماجرای حکمیت در جنگ صفین به خوارج پیوست.

ابن‌حجر عسقلانی می گوید که او جاهلیت را درک کرده است، او از قول ابوسعید بن یونس در تاریخ مصر، آورده است که ابن ملجم در گشودن مصر شرکت داشت. عمرو بن عاص، فرمانروای مصر، وی را که از سواران و قاریان بود و قرائت قرآن را از معاذ بن جبل آموخته بود، از مقربان و همراهان خود قرار داد.

گفته‌اند هنگامی که عمرو بن عاص از خلیفه عمر درباره مشکلات قرآن یاری خواست، عمر طی نامه‌ای به وی فرمان داد که عبدالرحمان ابن ملجم را در کنار مسجد جای دهد تا او قرآن و فقه به مردم بیاموزد، عمرو خانه‌ای را در کنار خانه ابن عدیس به ابن ملجم اختصاص داد.

اگر این دو روایت ابن حجر درست باشد، باید پذیرفت که ابن ملجم هنگام مرگ چندان جوان نبوده است. علاوه بر این روشن می‌گردد که وی در قرائت قرآن و معارف دینی آن روزگار چندان مهارت داشت که خلیفه مسلمانان و عمرو بن عاص او را رسماً به کار تعلیم قرآن گماردند.

تصمیم‌گیری برای قتل علی بن ابی‌ابیطالب

گروهی از خوارج در جنگ نهروان از لشکر امام علی (ع) جدا شده و در مقابل حضرت قد علم کردند. در کتاب طبری آمده که سه تن از خوارج به نام عبدالرحمن بن ملجم از قبیله کنده، برک بن عبدالله و عمرو بن بکر تمیمی که همدیگر را در مکه ملاقات کردند و با هم به مذاکره پرداختند.

آنها پس از اتمام مراسم حج، سوگند یاد کردند که علی (ع)، معاویه و عمرو عاص را که به اعتقاد خوارج، مسئول شرایط آن زمان مسلمانان و گمراه شدن آنها بودند، با انگیزه انتقام از کشتار یارانشان در نهروان، بکشند. روز کشتن را ۱۷ رمضان تعیین نمودند و هر کسی به شهر قربانی خود رفت. عبدالرحمن به کوفه، برک به دمشق و عمرو به مصر رفتند.

 ابن ملجم مرادی

سرنوشت ابن ملجم

درباره سرنوشت ابن ملجم چند نقل وجود دارد.

قول مشهور

گزارش‌های متفاوتی از سرنوشت ابن ملجم در منابع تاریخی آمده است. اما آن چه شهرت دارد و در تاریخ آمده این است که امام علی (ع) در آخرین ساعات زندگی به مدارا با ابن ملجم فرزندانش را وصیت فرمود. پس از شهادت امام (ع)، ابن ملجم را برای قصاص نزد امام حسن (ع) آوردند و ایشان نیز با یک ضربۀ شمشیر ابن ملجم را قصاص نمود. این واقعه در شب ۲۱ ماه رمضان روی داد. مشهور است ام الهیثم دختر اسود نخعی جنازه او را گرفته و آن را به آتش کشید. (ارشاد، ج1:22؛ بحارالانوار، ج42:232، 246، 298)

قول غیر مشهور

در مورد چگونگی کشته شدن ابن ملجم روایت های دیگری نیز وجود دارد که بعضی از آن ها عجیب و غریب می شوند. در برخی از این روایات ادعا شده که او را پیش از کشتن مثله کرده، حتی در چشمانش میله گداخته فرو بردند.

اما روایت مذکور با اسناد تاریخی دیگر سازگار نیست. همچنین نمی‌توان پذیرفت که فرزندان علی (علیه‌السلام) برخلاف وصیت صریح پدرشان اجازه چنان کاری را داده باشند. شگفت این‌ که چنین روایتی حتی در برخی از منابع شیعی راه یافته است.

سرنوشت قطام چه شد؟

قطام دختری که لقب زیباروی کوفه را یدک می کشید عاقبتی بهتر از ابن ملجم نیافت. به نحوی که در روایات آمده است بعد از کشته شدن ابن ملجم، مردم به سوی قطام هجوم آوردند. او را با شمشیر به قتل رسانده و جنازه اش را بیرون کوفه سوزاندند. (بحارالانوار، ج42:298؛ انوار العلویه:390؛ نفائح العلام:410)

 ابن ملجم مرادی

مکان قبر ابن ملجم مرادی

ظاهراً جسد ابن ملجم در کوفه دفن شده است. ابن بطوطه جهانگرد معروف مسلمان که در قرن هشتم هجری، وارد کوفه شده است، می‌نویسد:

«در سمت غربی قبرستان کوفه، جای بسیار سیاه و تیره‌ای را در میدانگاه سفیدی دیدم. از احوال آن جویا شدم. گفتند که آن گور ابن ملجم شقی است. مردم کوفه هر ساله هیزم می‌آورند و به مدت ۷ روز بر گور او آتش می‌افروزند.» (رحله ابن بطوطه:147؛ نفائح العلام:409؛ تقویم شیعه:293)

به گفته «محمد سعید طریحی»، عادت برافروختن آتش روی قبر ابن ملجم، در گذشته، همه ساله در ایام شهادت امیرمؤمنان (علیه‌السّلام) در ماه رمضان، برقرار بوده است. اما امروزه این عادت، به‌طور کامل فراموش شده است. محل آن نیز نزدیک ضلع غربی مسجد سهله قرار داشته و دست‌کم تا چند دهه گذشته، آثار سیاهی خاک آنجا بر اثر آتش‌سوزی، نمایان بوده است.

پیشنهاد می کنیم این مطلب را هم بخوانید:

نگاهی به ماه رمضان در سراسر دنیا

اعمال ماه رمضان و فضایل شب ‌های مناجات و دعا

طرز تهیه بامیه شیرینی لذیذ ماه مبارک رمضان

آنچه باید در مورد تغذیه صحیح و حفظ سلامت خود در ماه رمضان بدانید

علت سردرد در ماه رمضان چیست و چطور می توان آن را رفع کرد؟

۸ سریال تلویزیونی جذاب و مهیج برای علاقمندان به تماشای بی وقفه در ماه رمضان

مطالب مرتبط
مطالب دیگر از همین نویسنده
مشاهده بیشتر
18 نظر

ورود

  • حشمت اردیبهشت 7, 1401

    ابن ملجم مرادی میگن لر بوده از لرهای لرستان شهرستان سلسله(الشتر)

    • علی فروردین 20, 1402

      افرین اون یک ایرانی وطن پرست بود روح شاد

      • F.s فروردین 21, 1402

        خدا لعنتش کنه

      • امیر فروردین 21, 1402

        لعنت به ابن ملجم و تو و امثال تو

        • واداریو فروردین 16, 1403

          این ملجم هر روز در آتش است برای. روایت های مسلم

      • جبرائیل جهانبانی شهریور 14, 1404

        شما اجازه‌ی توهین به عقاید میلیونها انسان که به وحدانیت خداوند بنده سوگند یاد میکنم که حضرت امام علی علیه السلام بر حق بوده و مذهب تشیع سعادتی است بزرگ که نصیب پیروان ان مذهب برحق و حقیقت مند میگردد،انقدر هم خواهش میکنم ایرانی اریایی و دم از نژاد نزنید چون جز ضایع کردن خودتون چیز دیگری عایدتون نمیشود،اگر قدی نزدیک به دو متر دارید،با کمی غوز بینی چشمانی کاملا مشکی و یا آبی و موهای خوش حالت مشکی و ابرویی مشکی و یا کاملا بلوند با استخوان بندی درشت و اندامی لاغر اما عضلانی و فرم لبهای بالایی برجسته دارید یعنی تمامی این مشخصات را اگر با هم داشتید که مطمئنا قسم میخورم حتی یک مورد از این موارد که مشخصه شناسایی یک فرد از بازماندگان نژاد اریایی میباشد را هم در شما یافت نمیشود،نتیجه میگیریم نژاد شما از هجوم اقوام مغول،تارتار،عثمانی که همان مغول ها هستند یا همان اعراب و دیگر اقوام هستید پس لطفا دم از چیزی بزن که حداقل ترین همخوانی ای با سطح معلوماتت،تحصیلاتت،شخصیتت و خلاصه چیزی که بهت بخورد را مطرح کن و حتما هواست به نامی که درج میکنی باشه.با علی بودن لیاقت و شایستگی و سعادت میخواهد که متاسفانه از شما بدور است.

    • جوک نگو مومن فروردین 21, 1402

      جوک نگو مومن طرف از قبیله ی کنده بوده که از بومیای جنوب عربستان هستن.
      لرها همیشه ارادت به اهل بیت داشتن. تو تشیع زبانزد هستن. بعد تو میایی لرها رو به این ادمهای پلید میچسبونی؟

      بعدم امام علی فقط برا ما نیست. امام علی خلیفه ی چهارم اهل سنت هم هست. یعنی جایگاه امام علی مثل عمر و ابوبکر هست پیش اهل سنت.
      اینا هیچی. کارل هنریخ بکر که المانی و اسلام شناس هست میگه امام علی بهترین خلیفه بین ۴ تا بود. و مقایسه میکنه با تمدن خودشون تا امروز. میگه کارهایی که امام علی کرد و عدالتی که داشت رو غرب تو قرن ۲۱ بهش رسید. ولی امام علی تو قرن ۷ میلادی بهش رسید و اجرا کرد.

      • ........... فروردین 21, 1402

        امام علی تو 5 سال خلافتش سه بار جنگ داشت. کی وقت داشت کار کنه؟

        • سرعتی فروردین 21, 1402

          ایشون سرعتشون خیلی بالا بود

        • احمد فروردین 24, 1402

          جیرجیرک ایشون رو با خودت مقایسه نکن اون میتونست

          • ا فروردین 24, 1402

            منطق و استدلالت …….
            من قانع شدم

      • اصغر فروردین 21, 1402

        تازه دکتر آز از ژاپنم میگه که کارایی که ایشون توی قرن 7 کرد تو قرن 85 تو امریکا بهش میرسن تازه

  • حسین اردیبهشت 12, 1401

    خدا لعنتش کنه

    • محمد علی آبان 12, 1402

      لعنت خدا بر ابن ملجم و قتام دختر لجاره کوفه که باعث کشته شدن مولا م علی شدن ،عشق به حضرت علی و اهل بیت مولا سعادت میخواد که نصیب هر کسی نمی شود ، پس عجیب نیست که عصاره های ابن ملجم چنین افکار ی داشته باشن .
      یا علی مدد .

  • محمدعلی فروردین 23, 1402

    ان شاءالله باهاش محشورشوی ابن ملجم عرب بود از جانب مادریهودی ایرانی نبود ایرانی هادرطول تاریخ ارادتمند اهلبیت بودن

  • وطن تیر 3, 1402

    خیر لر نبوده،اون عرب بوده،
    خدا لعنتش کنه اونو وهرکس که اونو تحسین میکنه

    • سامان اسفند 23, 1403

      به فرض محال ایرانی هم بوده باشه (که نیست)
      ابن ملجم نشان داد که پلید و اهریمن و شیطان صفت و نجس بوده حالا از هر قوم و طایفه ای که میخواد بوده باشه اهمیتی نداره چونکه ربطی به بقیه شون نداره

  • بنده خدا تیر 24, 1405

    اشهد ان علی ولی الله یا امیرالمومنین علی ع لعنت خدا بر قاتل انیرالمومنین علی ع