شرکت هواپیمایی عراق (Iraqi Airways) به دنبال خریدار برای دو فروند هواپیمای بوئینگ ۷۴۷ است که از زمان جنگ خلیج فارس در سال ۱۹۹۱ زمینگیر شدهاند. این هواپیماها که زمانی در دوران حکومت صدام حسین فعالیت میکردند، از آن زمان تاکنون در فرودگاه بینالمللی توزر-نفتا (TOE)، در منطقهای بیابانی در تونس، پارک شدهاند.
این دو هواپیما اکنون مدتزمان بیشتری را در حالت زمینگیر سپری کردهاند تا سالهایی که در خدمت بودند. آنها ابتدا برای محافظت در برابر حملات ائتلاف در طول جنگ خلیج فارس به تونس منتقل شدند. بااینحال، هنوز مشخص نیست که آیا قابلیت پرواز دارند یا برای بازگشت به آسمان به چه میزان تعمیر و بازسازی نیاز خواهند داشت.

فروش هواپیماهای بوئینگ ۷۴۷ صدام حسین با قیمت ۹۰۰ هزار دلار
اگرچه این هواپیماها سالها بدون استفاده باقی ماندهاند، تیم فروش شرکت هواپیمایی عراق همچنان برای پیدا کردن مشتری تلاش میکند. این دو هواپیما شامل یک فروند Boeing 747-200 با شماره ثبت YI-AGP و یک فروند Boeing 747SP با شماره ثبت YI-ALM هستند که پیشتر نیز چند بار برای فروش عرضه شدهاند، اما هیچکدام از تلاشها نتیجهای نداشته است.

نخستین تلاش برای فروش آنها در سال ۲۰۱۰ انجام شد. در دومین مرحله فروش در سال ۲۰۲۳، ارزش هر هواپیما ۴۹۴ هزار دلار تعیین شده بود. اکنون براساس گزارش AeroTelegraph، قیمت پیشنهادی برای هر فروند به ۹۰۰ هزار دلار رسیده است؛ رقمی که حتی از قیمت برخی هایپرکارهای صفرکیلومتر نیز کمتر است. دلیل افزایش تقریباً دوبرابری ارزش این هواپیماها مشخص نیست. البته خریداران میتوانند بسته به تمایل خود، یکی از هواپیماها یا هر دو را خریداری کنند.
سفارت عراق در تونس مسئولیت واسطهگری برای انجام این معامله را بر عهده دارد و امیدوار است فروش هواپیماها پیش از ۷ ژانویه ۲۰۲۷ نهایی شود. با توجه به فرصت کوتاه باقیمانده، ممکن است فروشنده برای یافتن مشتری ناچار به انعطاف بیشتری در قیمتگذاری شود. بااینحال، شرکت هواپیمایی عراق از تأیید قابلیت پرواز این دو هواپیما خودداری کرده است.
هر فرد یا شرکتی که قصد خرید این هواپیماها را با هدف بازگرداندن آنها به پرواز داشته باشد، باید سرمایه قابلتوجهی برای تعمیر و آمادهسازی اختصاص دهد. علاوهبراین، هزینههای حملونقل، نگهداری، تشریفات گمرکی و سایر مخارج مرتبط نیز بر عهده خریدار خواهد بود.
عراق تاکنون میلیونها دلار برای نگهداری هواپیماها هزینه کرده است
این دو هواپیما در اوایل دهه ۱۹۹۰ و برای در امان ماندن از حملات عملیات طوفان صحرا به تونس منتقل شدند؛ عملیاتی که طی آن بخش بزرگی از توان هوایی عراق در حملات نظامی نابود شد. اکنون پس از گذشت ۳۵ سال، هواپیماها همچنان در فرودگاه توزر-نفتا نگهداری میشوند و این وضعیت هزینه سنگینی به دولت عراق تحمیل کرده است.

در سال ۲۰۲۰، رسانه AeroTelegraph گزارش داد که دولت عراق و مسئولان فرودگاه توزر-نفتا بر سر پرداخت حدود ۵.۴ میلیون دلار بابت هزینههای پارک هواپیماها و سایر بدهیهای معوق به توافق رسیدهاند. هنوز مشخص نیست که عراق طی سه دهه گذشته چه مبالغ دیگری به فرودگاه یا دولت تونس پرداخت کرده است.
تونس در دوران جنگ خلیج فارس از عراق حمایت میکرد و حتی از شرکت در نشست قاهره در سال ۱۹۹۰ خودداری کرد؛ نشستی که در آن کشورهای حاضر به محکومیت حکومت صدام حسین و دولت عراق رأی دادند. توافق اولیه برای نگهداری هواپیماها در تونس ممکن است اقدامی دوستانه یا بخشی از یک توافق دیپلماتیک دیگر بوده باشد.
هنگامی که این هواپیماها وارد تونس شدند، بدنه آنها را به رنگ سفید درآوردند تا نشان و رنگآمیزی شرکت هواپیمایی عراق از روی آنها حذف شود. بااینحال، گزارشهایی که در سال ۲۰۱۲ از تونس منتشر شد، نشان میداد شرایط سخت آبوهوایی بیابان بهتدریج رنگ سفید را از بین برده و رنگ سبز قدیمی هواپیماها دوباره در حال نمایان شدن است. این موضوع را وبسایت MiG Flug نیز گزارش کرده است.
چرا بوئینگهای ۷۴۷ صدام حسین هرگز به عراق بازنگشتند؟
جنگ خلیج فارس مدت زیادی طول نکشید، اما دو فروند بوئینگ ۷۴۷ نتوانستند به عراق بازگردند. تحریمهای بینالمللی، هزینههای پارک هواپیماها و یک پرونده حقوقی از موانع اصلی بازگشت آنها بودند. در این میان، پرونده قضایی مهمترین نقش را داشت.

شرکت هواپیمایی کویت (Kuwait Airways Corporation) در لندن علیه دولت عراق و شرکت هواپیمایی عراق شکایت کرد. دلیل این شکایت، خروج ۱۰ فروند هواپیمای مسافربری از کویت پس از حمله عراق به این کشور بود؛ هواپیماهایی که با خدمه شرکت هواپیمایی عراق از کویت خارج شده بودند. شرکت هواپیمایی کویت این اقدام را سرقت دانست و بابت هواپیماها و قطعات یدکی بارگیریشده در آنها، درخواست ۱.۸ میلیارد دلار غرامت کرد.
به ادعای رسانههای غربی، شش فروند از این هواپیماها برای محافظت به ایران منتقل شده بودند و چهار فروند دیگر در جریان حملات هوایی به موصل نابود شدند. رسیدگی به این اختلاف به طولانیترین پرونده تاریخ دادگاه تجاری انگلستان تبدیل شد. در نتیجه این پرونده، حکم توقیف جهانی داراییهای شرکت هواپیمایی عراق صادر شد؛ حکمی که مانع بازگشت دو فروند بوئینگ ۷۴۷ از تونس به عراق شد.
این اختلاف حقوقی سرانجام در سال ۲۰۱۲ به پایان رسید. براساس توافق نهایی، شرکت هواپیمایی عراق پذیرفت ۵۰۰ میلیون دلار به شرکت هواپیمایی کویت پرداخت کند؛ مبلغی که بسیار کمتر از ارزش ادعایی هواپیماها و موجودی قطعات یدکی مورد مطالبه شرکت کویتی بود.





بدون نظر