چهره های مشهوری که در سال ۱۴۰۱ از دست دادیم

تیم روزیاتو یکشنبه، ۲۱ اسفند ۱۴۰۱

بی‌راه نیست اگر ۱۴۰۱ را یکی از تلخ‌ ترین سال‌های دهه اخیر بدانیم. هنوز چند روزی به پایانش مانده، اما تا همینجای کار جان‌های عزیز زیادی را با خود برده است؛ از کودکان معصوم و بی‌گناه تا افراد سالخورده. مسلما در این مطلب قادر نیستیم به تک تک درگذشتگان سال ۱۴۰۱ بپردازیم اما در ادامه به برخی از چهره های سرشناسی که در سال ۱۴۰۱ از دست داده‌ایم اشاره می‌کنیم.

رضا تهرانچی (خالق بیسکویت مادر)

در سال ۱۴۰۱ کدام چهره های سرشناس فوت کردند؟

رضا تهرانچی متولد 13 خرداد 1302 در کاشان، کارخانه دار و کارآفرین بود.

او که فارغ التحصیل دکترای رشته دندانپزشکی بود، به همراه برادرانش کارخانه «ویتانا» را راه‌اندازی کرد و بیسکوییت نوستالژی «مادر» را خلق کرد. پس از انقلاب 57 کارخانه ایشان مصادره و در اختیار بنیاد «پانزده خرداد» قرار گرفت تا اینکه سال 1387 این کارخانه غصب شده به بخش خصوصی واگذار شد.

رضا تهرانچی در روز 6 فروردین 1401 در سن 98 سالگی به علت کهولت سن درگذشت.

شهلا ناظریان (دوبلور)

شهلا ناظریان متولد دی ماه 1326 در تهران، دوبلور و بازیگر بود.

او از سال 1340 وقتی 16 ساله بود وارد عرصه دوبله شد و با دوبله فیلم «هشت زن از جهنم» شناخته شد. سال 1363 وقتی 37 ساله بود با مرحوم حسین عرفانی ازدواج کرد که ثمره این زندگی دو دختر به نام‌های «مهسا» و «رستا» شد.

شهلا ناظریان 4 اردیبهشت 1401 در 75 سالگی بر اثر ایست قلبی دار فانی را وداع گفت، همسر ایشان حسین عرفانی نیز 1 شهریور 1397 فوت کرده بود.

محمدعلی اسلامی ندوشن (شاعر و نویسنده)

محمد علی اسلامی ندوشن متولد 3 شهریور 1303 در یزد شاعر و نویسنده بود.

او که فارغ التحصیل رشته حقوق از دانشگاه تهران بود فعالیت خود را از سال 1337 با سرودن شعر آغاز کرد و از سال 1369 به مترجمی روی آورد.

ندوشن در سال 1345 در 42 سالگی با شیرین بیانی، نویسنده و استاد تاریخ دانشگاه تهران، ازدواج کرد که حاصل ازدواجشان دو پسر به نام‌ های رامین و مهران است.

محمد اسلامی ندوشن روز 5 اردیبهشت 1401 در 97 سالگی به دلیل کهولت سن در شهر تورنتو کشور کانادا درگذشت.

نادر طالب زاده (مجری)

نادر طالب زاده متولد 4 دی 1332 در تهران، مجری و مستندساز بود.

او فارغ التحصیل لیسانس ادبیات انگلیسی از دانشگاه راندولف میکن و فوق لیسانس کارگردانی سینما از دانشکا کلمبیا بود. سال 1359 با مستندسازی شروع به کار کرد، سپس به‌عنوان منتقد سیاست های رسانه آمریکا در تلویزیون و در قامت کارشناس و سخنران حاضر می‌شد.

بعد از ازدواج ناموفق اول خود برای بار دوم با یک زن لبنانی به نام زینب مهنا ازدواج کرد.

نادر طالب زاده روز 9 اردیبهشت 1401 در 69 سالگی به علت عارضه قلبی دار فانی را وداع گفت

روح الله مفیدی (بازیگر)

روح الله مفیدی متولد 7 مرداد 1308 در یزد، بازیگر سینما و تلویزیون بود.

او دوره‌دیده سازمان هواشناسی بود که فعالیت خود را از تئاتر قبل انقلاب شروع کرد و در سال 1332 با فیلم «پریچهر» اولین بار جلوی دوربین رفت. بیشتر شهرت ایشان قبل از انقلاب در سال 1355 با سریال «دایی جان ناپلئون» به دست آمد.

روح الله مفیدی روز جمعه 24 تیر 1401 بعد از مدت ها مبارزه با بیماری سرطان در 93 سالگی درگذشت.

اسماعیل شنگله (بازیگر)

اسماعیل شنگله متولد 13 خرداد 1315 در تهران، بازیگر بود.

فارغ التحصیل لیسانس کارگردانی از آکادمی هنرهای نمایشی وین که اولین بار در سال 1353 با فیلم «دایره مینا» جلوی دوربین رفت و عمده شهرت خود را با فیلم «سام و نرگس» به دست آورد.

سال 1357 وقتی 42 ساله بود با لاله پورغدیری ازدواج کرد که ثمره این زندگی دو دختر به نام‌های لیا و رعنا و پسری به‌ نام رامین بود.

اسماعیل شنگله بامداد روز شنبه 25 تیر 1401 به دلیل ابتلا به بیماری کرونا در 86 سالگی درگذشت.

پرویز فیروزکار (دوبلور)

پرویز فیروزکار متولد 20 اردیبهشت 1318 در تهران دوبلور بود.

او دوبلوری را از سال 1348 در 30 سالگی شروع کرد و با دوبله مجموعه «جان کوچولو» و عموی سندبار در مجموعه «ماجراهای سندبار» مورد توجه قرار گرفت.

او روز 29 تیر 1401 در 83 سالگی بر اثر بیماری ای ال اس (ALS) در شهر لس آنجلس آمریکا دار فانی را وداع گفت.

احمد گلشیری (مترجم)

احمد گلشیری متولد ۱۳ اسفند ۱۳۱۵ مترجم پیشکسوت ادبیات داستانی بود.

از میان آثاری که احمد گلشیری ترجمه کرده می‌توان به «پدرو پارامو» نوشته خوان رولفو، «نفرین ابدی بر خواننده این برگ‌ها» نوشته مانوئل پوئیگ، «ناپدیدشدگان» نوشته آریل دورفمن، «از عشق و دیگر اهریمنان» نوشته گابریل گارسیا مارکز، «گرسنه» نوشته کنوت هامسون، «شکار انسان» نوشته خوزه ایبالدو ریبیرو، «دوئل» از آنتون چخوف، «سال‌های سگی» نوشته ماریو بارگاس یوسا، و «چه کسی پالومینو مالرو را کشت» نوشته ماریو بارگاس یوسا اشاره کرد.

او برادر هوشنگ گلشیری و پدر سیامک گلشیری بود.

احمد گلشیری ۱۰ مرداد ۱۴۰۱ در سن ۷۶ سالگی بر اثر نارسایی قلبی درگذشت.

هوشنگ ابتهاج (شاعر)

هوشنگ ابتهاج متولد 6 اسفند 1306 در رشت، شاعر و پژوهشگر ادبی بود.

دانش آموخته مدرسه تمدن تهران که در سال 1325 زمانی که 19 ساله بود اولین مجموعه شعر خود را به نام «نخستین نغمه ها» منتشر کرد. او طرفدار سرسخت مکتب سوسیالیسم و تخلصش «سایه» بود.

او در سال 1337 در 31 سالگی با یک زن ارمنی به نام آلما مایکیال ازدواج کرد که ثمره آن چهار فرزند به نام های یلدا، کیوان، آسیا و کاوه است.

هوشنگ ابتهاج بامداد روز چهارشنبه 19 مرداد 1401 در 94 سالگی به علت کهولت سن در آلمان دار فانی را وداع گفت و در ایران دفن شد.

بابک برزویه (عکاس)

بابک برزویه متولد 23 شهریور 1348 در تهران عکاس سینما، بازیگر ،کارگردان و مطبوعات بود.

فارغ التحصیل عکاسی از دانشگاه تهران و تحصیلکرده رشته بازیگری نیز بود که اولین بار در 11 سالگی در فیلم «مدرسه‌ ای که می‌‌رفتیم» جلوی دوربین رفت.

او سپس از سال 1376 با عکاسی فیلم «ایلیا نقاش جوان» وارد عرصه عکاسی حرفه ای شد و بعدها مدرس این رشته هم بود.

بابک برزویه 25 مرداد 1401 در 53 سالگی به علت بیماری مغزی از دنیا رفت.

منوچهر اسماعیلی (دوبلور)

منوچهر اسماعیلی متولد 8 فروردین 1318 در کرمانشاه، دوبلور بود.

بعد از گرفتن دیپلم ترک تحصیل کرد و سال 1338 در 20 سالگی با حمایت علی کسمایی با فیلم «دروازه های پاریس» کارش را در دوبله شروع کرد.

او با دوبلوری در فیلم «بن هور» در سال 1341 درخشید و سابقه درخشانی در این عرصه داشت.

منوچهر اسماعیلی در شامگاه روز دوشنبه 31 مرداد 1401 به دلیل ابتلا به عارضه قلبی در 83 سالگی و در منزل شخصی خود درگذشت

عباس معروفی (نویسنده)

عباس معروفی متولد 27 اردیبهشت 1336 در تهران نویسنده و شاعر بود.

فارغ‌التحصیل دانشکده هنرهای زیبا دانشگاه تهران در رشته ادبیات دراماتیک که نخستین کتاب خود به نام «روبه‌روی آفتاب» را سال 1359 در تهران منتشر کرد.

او با چاپ رمان سمفونی مردگان در عرصه ادبیات ایران به شهرت رسید.

عباس معروفی روز پنج‌شنبه 10 شهریور 1401 در 65 سالگی بر اثر بیماری سرطان درگذشت.

محمد زهتاب

محمدرضا جعفرقلی زهتاب، متولد ۲۸ خرداد ۱۳۰۶ وزنه‌ بردار و سرمربی پیشین تیم ملی وزنه‌ برداری ایران بود.

او که بازمانده تیم ملی وزنه‌ برداری ایران اعزامی به المپیک ۱۹۴۸ لندن بود، بیش از ۷۵ سال در عرصه وزنه‌برداری ایران فعالیت کرد. او همچنین داور درجه یک بین‌المللی و مدرس بین‌المللی وزنه‌برداری بود و فدراسیون جهانی وزنه‌برداری به او نشان طلای داوری اعطا کرده بود.

محمد زهتاب در ۱۵ شهریور ۱۴۰۱ در ۹۵ سالگی به علت کهولت سن و بیماری ریوی از دنیا رفت.

یدالله رویایی (نویسنده و شاعر)

یدالله رویایی متولد 17 اردیبهشت 1311 در دامغان شاعر و نویسنده بود.

دکترای حقوق بین المللی که در سال 1340 اولین کتاب خود را به نام «جاده های تهی» منتشر کرد و علاوه بر نویسندگی در زمینه شعر و شاعری هم فعالیت داشت.

یدالله رؤیایی پس از یک دوره بیماری، روز 23 شهریور 1401 در 90 سالگی در شهر پاریس فرانسه درگذشت.

امین تارخ (بازیگر)

امین تارخ متولد 20 مرداد 1332 در شیراز، بازیگر سینما و تلویزیون بود.

فارغ التحصیل دانشکده هنرهای نمایشی در دنشگاه تهران و فوق لیسانس مدیر فرهنگی که فعالیت هنری خود را با تئاتر آغاز کرد.

سال 1354 با مجموعه ای به نام «شهر من شیراز» وارد تلویزیون ملی شد و بعد از انقلاب نیز کنار بازیگری اولین موسسه آموزش بازیگری را راه‌اندازی کرد.

سال 1356 وقتی 24 ساله بود با همکار بازیگرش منصوره شادمنش ازدواج کرد که ثمره این زندگی هنری سه فرزند پسر به نام های نیما، مانی و نامی است.

امین تارخ روز شنبه 2 مهر 1401 در سن 69 سالگی به علت سکته قلبی درگذشت.

جلال مقامی (دوبلور)

جلال مقامی متولد 2 مرداد 1320 در تهران، دوبلور و بازیگر است

فارغ التحصیل دیپلم دبیرستان حافظ واقع در بازار تهران که فعالیت خود را با دوبله شروع کرد و سال 1344 با فیلم «من مادرم» بازیگری را هم تجربه کرد. جلال مقامی را بسیاری با برنامه «دیدنی ها» به یاد می‌آورند.

سال 1343 در 23 سالگی با همکارش، رفعت هاشم پور، که او نیز در کار دوبلاژ بود ازدواج کرد که ثمره آن تنها یک دختر است.

جلال مقامی روز پنجشنبه 5 آبان 1401 در 81 سالگی به دلیل کهولت سن و بیماری زمینه ای از دنیا رفت.

رستم قاسمی (سیاستمدار)

رستم قاسمی متولد 15 اردیبهشت 1343 در استان فارس، سیاستمدار بود.

فارغ التحصیل فوق لیسانس مجازی مهندسی عمران از دانشگاه امیرکبیر که در سال 1360 وقتی تنها 17 ساله داشت به عضویت سپاه پاسداران درآمد.

او با شروع جنگ راهی جبهه شد تا اینکه سال 1390 بعد از برکنار مسعود میرکاظمی توسط محمود احمدی نژاد وزیر نفت شد.

بار اول سال 1363 وقتی 20 ساله بود با یکی از اقوامش، مرضیه سادات قاسمی، ازدواج کرد و ثمره این زندگی 4 فرزند (دو پسر و دو دختر) بود و چند سال بعد از فوت همسر اول برای بار دوم ازدواج کرد.

رستم قاسمی روز پنج شنبه 17 آذر 1401 در 58 سالگی به علت ابتلا به بیماری سرطان روده در کشور چین دار فانی را وداع گفت.

اسفندیار قره باغی (خواننده)

اسفندیار قره باغی متولد 1 بهمن 1322 در تبریز، خواننده و آهنگساز بود.

تحصیلکرده هنرستان موسیقی که از سال 1338 شروع به خواندن کرد سپس به عضویت گروه اپرای تهران درآمد و در کشورهای مختلفی اجرا داشت.

او با خواندن سرود انقلابی «آمریکا آمریکا، ننگ به نیرنگ تو» مورد توجه قرار گرفت و مدرک درجه یک هنری (معادل دکترا) را از وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی دریافت کرد.

اسفندیار قره باغی روز 17 آذر 1401 در 78 سالگی بر اثر کهولت سن دار فانی را وداع گفت.

سید ابوالحسن مختاباد (پژوهشگر موسیقی)

سید ابوالحسن مختاباد امرائی ۲۲ دی ماه سال ۱۳۴۸ در روستای امره از توابع شهر ساری، نویسنده، منتقد، روزنامه‌نگار و پژوهشگر موسیقی ایرانی بود.

فعالیت صنفی در حوزه موسیقی را با انتخاب به عنوان بازرس کانون پژوهشگران خانه موسیقی در سال ۸۱ آغاز کرد و طی دهه‌های اخیر با رسانه‌هایی چون روزنامه همشهری، کتاب هفته، روزنامه کارگزاران، روزنامه صبح امروز، روزنامه آفتاب امروز، خبرنامه خانه موسیقی، هفته‌نامه آتیه و وبسایت انجمن صنفی روزنامه‌نگاران ایران همکاری داشت.

او برادر عبدالحسین مختاباد خواننده شناخته شده کشورمان بود.

ابوالحسن مختاباد دوم بهمن ۱۴۰۱ بر اثر سکته قلبی در سان‌ فرانسیسکوی آمریکا درگذشت.

حسن ناهید (نوازنده)

حسن ناهید متولد سال ۱۳۲۲، نوازنده تخصصی نی بود.

او هنرمند موسیقی سنتی ایرانی در ژانر موسیقی کلاسیک بود و ساز تخصصی‌اش نیز نی بود. استاد حسن ناهید از اعضای پیشین ارکستر رودکی، گروه پایور، ارکستر گل‌ها و صبا بود.

او در سال ۱۳۹۲ مدرک درجه یک گرفت و در بیست و یکمین جشنواره بین‌المللی موسیقی فجر در سال ۱۳۸۴ مورد تقدیر قرار گرفت.

حسن ناهید ۲۷ بهمن ۱۴۰۱ در ۷۹ سالگی درگذشت.