کشورهایی که بیشترین بدهی را به صندوق بین‌المللی پول دارند + اینفوگرافی

نکات کلیدی:

• آرژانتین بیش از ۶۰ میلیارد دلار به صندوق بین‌المللی پول بدهکار است؛ بسیار بیشتر از هر کشور دیگری.
• بیش از ۸۰ کشور در حال حاضر به صندوق بین‌المللی پول بدهکار هستند و این بدهی در همه مناطق جهان پراکنده است.
• کشورهای آفریقایی بیشترین سهم را از نظر تعداد وام‌گیرندگان دارند، هرچند معمولاً با مبالغ کوچک‌تر.

ده‌ها کشور در حال حاضر برای مقابله با فشارهای اقتصادی که بر بودجه‌های عمومی وارد شده، به وام‌های صندوق بین‌المللی پول متکی هستند.

این نقشه که با استفاده از داده‌های صندوق بین‌المللی پول (IMF) تهیه شده، میزان بدهی معوق کشورها به این نهاد را تا آوریل ۲۰۲۶ نشان می‌دهد.

اگرچه وام‌ گرفتن از صندوق بین‌المللی پول رایج است، اما تعداد محدودی از کشورها سهم نامتناسبی از این بدهی را به خود اختصاص داده‌اند. در صدر این کشورها آرژانتین قرار دارد که فاصله زیادی با دیگران دارد.

بزرگ‌ترین بدهکاران صندوق بین‌المللی پول

آرژانتین نه‌تنها بدهکارترین کشور جهان از نظر وام تسویه نشده از صندوق بین‌المللی پول است، بلکه از این نظر در سطحی کاملاً متفاوت قرار دارد و تقریباً چهار برابر کشور دوم بدهکار است.

با بیش از ۶۰ میلیارد دلار بدهی، این رقم نتیجه سال‌ها بحران تورم، بی‌ثباتی ارزی و برنامه‌های مکرر با صندوق بین‌المللی پول در طول چند دهه است.

در جدول زیر، توزیع جهانی بدهی به صندوق و بزرگ‌ترین بدهکاران نشان داده شده است:

پس از آرژانتین، کشورهایی مانند اوکراین، مصر و پاکستان در رتبه‌های بعدی قرار دارند. در همین حال، ده‌ها کشور،به‌ویژه در آفریقا، کمتر از یک میلیارد دلار به صندوق بین‌المللی پول بدهی دارند.

سورینام از نظر نسبت بدهی برجسته است. این کشور آمریکای جنوبی، بالاترین نسبت بدهی به تولید ناخالص داخلی را دارد که ناشی از بحران شدید اقتصادی در اوایل دهه ۲۰۲۰ است. پس از سال‌ها سوءمدیریت مالی، کاهش درآمدهای نفتی و افزایش بدهی خارجی، سورینام در سال ۲۰۲۰ در بازپرداخت بدهی‌های خود ناموفق بود.

این موضوع به اجرای برنامه بازسازی با حمایت صندوق بین‌المللی پول منجر شد که هدف آن تثبیت مالی و مهار تورم بود. این فرآیند شامل سیاست‌های ریاضتی و کاهش ارزش پول ملی بوده است.

چرا کشورها به صندوق بین‌المللی پول روی می‌آورند؟

کشورها معمولاً در دوره‌های بحران اقتصادی از صندوق وام می‌گیرند. این شرایط اغلب در چند دسته قرار می‌گیرد:

• بحران تراز پرداخت‌ها: زمانی که کشورها نمی‌توانند هزینه واردات یا بدهی خارجی خود را پرداخت کنند.
• بی‌ثباتی ارزی: کاهش شدید ارزش پول یا از دست رفتن ذخایر ارزی.
• عدم تعادل مالی: کسری بودجه بالا و افزایش بدهی عمومی.

برای مثال، آرژانتین بارها در شرایط بحران تورم و ارز به صندوق بین‌المللی پول مراجعه کرده، در حالی که کشورهایی مانند سریلانکا و پاکستان در زمان فشار شدید بدهی خارجی به این نهاد روی آورده‌اند.

سازوکار بدهی صندوق بین‌المللی پول

برخلاف وام‌های سنتی، تأمین مالی از این صندوق بر پایه «حق برداشت ویژه» (SDR) انجام می‌شود؛ یک دارایی ذخیره بین‌المللی که بر اساس سبدی از ارزهای اصلی شکل گرفته است:

• دلار آمریکا
• یورو
• یوان چین
• ین ژاپن
• پوند بریتانیا

کشورها این پول‌ها را دریافت کرده و می‌توانند آن‌ها را به ارزهای رایج تبدیل کنند. در این داده‌ها، ارقام صندوق به دلار آمریکا تبدیل شده‌اند (تقریباً هر SDR برابر ۱.۴۴ دلار).

نقش برجسته آفریقا در میان وام‌گیرندگان از صندوق بین‌المللی پول

آفریقا از نظر حجم وام‌ها بزرگ‌ترین نیست، اما از نظر تعداد کشورها بیشترین سهم را دارد. این موضوع نشان‌دهنده چالش‌های ساختاری مداوم در این قاره است که نیاز به تأمین مالی خارجی را افزایش می‌دهد.

از جمله این چالش‌ها می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

• وابستگی به صادرات مواد خام
• ظرفیت محدود مالی دولت‌ها
• آسیب‌پذیری در برابر شوک‌های خارجی

بسیاری از کشورهای آفریقایی مبالغ کمتری وام می‌گیرند، اما وابستگی آن‌ها به صندوق گسترده است.

انتقادات و چالش‌ها

با وجود نقش صندوق به‌عنوان پشتوانه مالی، این نهاد با انتقادات زیادی روبه‌رو بوده است. برنامه‌های وام‌دهی اغلب شامل اصلاحات اقتصادی مانند سیاست‌های ریاضتی هستند که می‌توانند از نظر اجتماعی و سیاسی چالش‌برانگیز باشند.

منتقدان می‌گویند این شرایط ممکن است رشد اقتصادی را کند کرده یا نابرابری را افزایش دهد، در حالی که حامیان معتقدند این اقدامات برای ثبات بلندمدت ضروری است.