برنامه بمبافکن راهبردی پنهانکار B-21 Raider شرکت نورثروپ گرومن یکی از محرمانهترین پروژههای نظامی آمریکا است و نرخ دقیق تولید فعلی یا برنامه آینده آن بهصورت عمومی اعلام نشده است. با این حال، برخی اطلاعات منتشرشده نشان میدهد نیروی هوایی آمریکا در حال بررسی افزایش ظرفیت تولید این بمبافکن است.
برآوردهای غیررسمی نشان میدهد برنامه B-21 ممکن است در سالهای ۲۰۲۸ یا ۲۰۲۹ به نرخ تولید حدود ۸ فروند در سال برسد و پس از آن تا حدود ۱۰ فروند سالانه افزایش یابد. البته این اعداد رسمی نیستند و بر اساس تحلیل اطلاعات موجود و روند توسعه برنامه تخمین زده شدهاند.
تصمیم آمریکا برای افزایش ظرفیت تولید B-21
در اوایل سال ۲۰۲۵، فرانک کندال، وزیر وقت نیروی هوایی آمریکا، اعلام کرد که در صورت تأمین بودجه لازم، افزایش سرعت تولید B-21 منطقی خواهد بود. او گفته بود که با توجه به محدودیتهای کوتاهمدت، افزایش تولید به برنامه پنجساله و همکاری با صنعت وابسته است.

کمی بعد، کنگره آمریکا حدود ۴.۵ میلیارد دلار بودجه اضافی برای این برنامه تصویب کرد تا ظرفیت تولید B-21 حدود ۲۵ درصد افزایش پیدا کند. در آن زمان، تحلیلگران صنعتی پیشبینی میکردند که نرخ تولید این بمبافکن پس از رسیدن به ظرفیت نهایی، کمتر از ۷ فروند در سال باشد.
نیروی هوایی آمریکا بارها اعلام کرده که B-21 طبق برنامه در سال ۲۰۲۷ وارد خدمت عملیاتی خواهد شد و این نیرو حداقل ۱۰۰ فروند از این بمبافکن را خریداری خواهد کرد. گزارشهای اخیر نیز نشان میدهد احتمال خرید ۱۴۵ فروند یا بیشتر در حال بررسی است.
با این حال، بودجه سال مالی ۲۰۲۶ در درجه اول برای افزایش سرعت تولید اختصاص یافته و تاکنون به معنای افزایش رسمی تعداد خریدهای برنامهریزیشده نیست.
تولید محدود اولیه B-21 ادامه دارد
اولین پرواز B-21 Raider در سال ۲۰۲۳ انجام شد و نخستین قراردادهای تولید اولیه با نرخ پایین (LRIP) در سال ۲۰۲۴ به نورثروپ گرومن واگذار شد.
نیروی هوایی آمریکا در سپتامبر ۲۰۲۴ اعلام کرد دومین نمونه آزمایشی را دریافت کرده است. همچنین نورثروپ گرومن در اوایل سال ۲۰۲۶ اعلام کرد یکی از نمونههای آزمایشی را به نیروی هوایی آمریکا تحویل خواهد داد.

با وجود این، تا سپتامبر ۲۰۲۶ مشخص نیست نیروی هوایی آمریکا دقیقاً چند فروند B-21 در اختیار دارد. نبود اطلاعیه درباره تحویلهای جدید به این معنا نیست که هیچ هواپیمای دیگری تحویل نشده است؛ اما تنها اطلاعات قطعی این است که حداقل دو نمونه آزمایشی در اختیار نیروی هوایی ایالات متحده قرار دارد.
این هواپیماهای آزمایشی صرفاً نمونههای تحقیقاتی نیستند، بلکه بسیار نزدیک به نسخه عملیاتی رزمی ساخته شدهاند و انتظار میرود در آینده پس از ارتقا، وارد خدمت عملیاتی شوند.
برآوردها نشان میدهد در مرحله تولید اولیه کمنرخ، احتمالاً حداقل یک فروند در سال ساخته میشود؛ هرچند ممکن است در سالهای ۲۰۲۴، ۲۰۲۵ یا ۲۰۲۶ تعداد تولید به حدود دو فروند در سال نیز رسیده باشد. طبق برخی تخمینها، هر سری تولید اولیه B-21 حدود چهار فروند خواهد داشت و پنج سری تولید اولیه میتواند مجموعاً حدود ۲۱ فروند هواپیما را شامل شود.
وضعیت تولید B-21 در سال ۲۰۲۶
برنامه B-21 Raider در مرحله تولید اولیه با نرخ پایین (LRIP) قرار دارد. دونالد ترامپ درباره سفارش تعداد زیادی از این بمبافکن صحبت کرده، هرچند در مقطعی آن را «B-2 کمی بهروزشده» توصیف کرده بود.

برآورد میشود حداقل پنج سری تولید شامل بیش از ۲۱ فروند هواپیما سفارش داده شده باشد. اسناد بودجهای نیز نشان میدهد نیروی هوایی آمریکا برای قطعاتی که زمان تولید طولانی دارند، پیشپرداختهایی انجام داده است. همچنین گزارشها حاکی از سفارش و ساخت شش فروند هواپیمای آزمایشی در کارخانه شماره ۴۲ نیروی هوایی در پالمدیل، کالیفرنیا است.
در آوریل ۲۰۲۵، برخی رسانهها به اظهارات کتی واردن، مدیرعامل نورثروپ گرومن، تصریح کردند که گفته بود شرکت از «دو سری نخست تولید» عبور کرده است. برخی تحلیلگران از این جمله نتیجه گرفتند که حدود ۲۱ فروند از تولید اولیه و حدود ۱۹ فروند از سری دوم در حال ساخت هستند؛ یعنی مجموعاً نزدیک به ۴۰ فروند هواپیما در خط تولید قرار دارند.
با این حال، این برآورد احتمالاً تعداد واقعی را بیش از حد تخمین زده و برداشت دقیقی از اطلاعات موجود نیست.

در حال حاضر میتوان با اطمینان گفت حداقل دو فروند B-21 در حال پرواز هستند، چند فروند دیگر برای آزمایشهای زمینی استفاده میشوند و تعداد دیگری نیز در مراحل مختلف مونتاژ قرار دارند. همچنین قطعات اولیه برای سریهای بعدی تولید در حال آمادهسازی است.
در مجموع، تعداد هواپیماهای مرتبط با برنامه تولید اولیه میتواند چیزی بین ۱۰ تا بیش از ۲۰ فروند باشد، اما تعداد دقیق B-21هایی که هماکنون در مرحله تولید قرار دارند مشخص نیست.
تحویل نخستین ۱۰۰ فروند تا اواسط دهه ۲۰۳۰
پیش از افزایش ظرفیت تولید در سال ۲۰۲۶، برآورد میشد نرخ تولید نهایی B-21 به حدود ۷ تا ۹ فروند در سال برسد. با بودجه اضافی اختصاصیافته، انتظار میرود این ظرفیت پس از رسیدن به بلوغ تولید به حدود ۹ فروند و حتی حداکثر ۱۱ فروند در سال افزایش یابد.
این افزایش ظرفیت به نیروی هوایی آمریکا اجازه میدهد حداقل هدف خرید ۱۰۰ فروند B-21 را در حدود سالهای ۲۰۳۵ تا ۲۰۳۷ تکمیل کند. اگر نیروی هوایی تصمیم بگیرد تعداد خرید را به ۱۴۵ فروند افزایش دهد، تولید این بمبافکن ممکن است تا بعد از سال ۲۰۴۰ نیز ادامه پیدا کند.

با فرض اینکه افزایش ۲۵ درصدی ظرفیت تولید باعث تحویل دو فروند بیشتر در هر سال شود، این برنامه میتواند بین سالهای ۲۰۲۸ تا ۲۰۳۵ حدود ۱۶ فروند هواپیمای اضافی به نیروی هوایی تحویل دهد. انتخاب سال ۲۰۲۸ به این دلیل است که توسعه تأسیسات جدید، تجهیزات تخصصی، آموزش نیروها و گسترش زنجیره تأمین به زمان نیاز دارد.
جدول ناوگان بمبافکنهای راهبردی نیروی هوایی آمریکا بر اساس اسناد بودجهای:
| هواپیما | تعداد تخمینی در ۲۰۲۶ | تعداد تخمینی در ۲۰۳۰ |
|---|---|---|
| B-1B Lancer | ۴۴ فروند (دو فروند کمتر از الزام تعیینشده) | ۴۴ فروند (احتمالاً با برخی بازنشستگیها) |
| B-2 Spirit | ۱۹ فروند | ۱۹ فروند |
| B-52H Stratofortress | ۷۵ فروند (پس از سقوط یک فروند در ۲۰۲۶) | ۷۶ فروند (در صورت بازگرداندن برخی هواپیماهای ذخیره) |
| B-21 Raider | ۲ فروند یا بیشتر (تأییدشده توسط نیروی هوایی) | ۲۵ تا ۳۵ فروند (برآورد احتمالی) |
هنوز مشخص نیست تأسیسات اصلی تولید B-21 در کارخانه شماره ۴۲ پالمدیل گسترش پیدا میکند یا یک کارخانه جدید در مکان دیگری ساخته خواهد شد. همچنین زمان دقیق رسیدن برنامه به تولید کامل مشخص نیست، اما احتمال دارد این مرحله در اواخر دهه ۲۰۲۰، احتمالاً در سال ۲۰۲۹ یا کمی بعد، آغاز شود.
بازنشستگی بمبافکنهای قدیمیتر
یکی از راههای تخمین تعداد B-21های آینده، بررسی زمان بازنشستگی بمبافکنهای قدیمیتر مانند B-1B Lancer و B-2 Spirit است.
B-52 در این محاسبات نقش متفاوتی دارد، زیرا قرار است با ارتقا به نسخه B-52J تا حدود سال ۲۰۳۳ همچنان در خدمت باقی بماند و در دهههای ۲۰۴۰ و ۲۰۵۰ در کنار B-21 فعالیت کند.

اسناد بودجه سال مالی ۲۰۲۵ نشان میداد نیروی هوایی آمریکا قصد داشت ۹ فروند B-1B را در سال مالی ۲۰۲۸ و ۱۰ فروند دیگر را در سال ۲۰۲۹ بازنشسته کند. این برنامه میتوانست باعث خروج تمام ۴۴ فروند باقیمانده B-1B تا حدود سال ۲۰۳۲ شود.
اما این روند در اسناد بودجه سال مالی ۲۰۲۷ به شکل قابلتوجهی تغییر کرده است. در یکی از اسناد بودجه مجلس نمایندگان آمریکا آمده است که عمر ناوگان B-1 و B-2 تمدید خواهد شد تا شکافهای عملیاتی کاهش یابد و روند نوسازی نیروی بمبافکنها تسهیل شود.
این برنامه شامل تأمین بودجه برای حفظ و ارتقای ۴۴ فروند B-1 تا حدود سال ۲۰۳۴ و ادامه فعالیت ناوگان B-2 تا اواخر دهه ۲۰۳۰ است. احتمال دیگر این است که بخشی از ناوگان B-1 زودتر بازنشسته شود. در سال ۲۰۲۱، کنگره اجازه بازنشستگی ۱۷ فروند از فرسودهترین B-1Bها را صادر کرده بود.
هدف آمریکا افزایش تعداد بمبافکنهاست، نه جایگزینی یکبهیک
در بسیاری از برنامههای نظامی، ورود هواپیمای جدید معمولاً با بازنشستگی مشابه تعداد هواپیماهای قدیمی همراه است. اما به نظر میرسد روند جایگزینی B-1B و B-2 با B-21 متفاوت خواهد بود.
گزارشهای نیروی هوایی نشان میدهد نخستین B-21ها در سال ۲۰۲۷ وارد خدمت میشوند و ممکن است تا پایان دهه تعداد آنها به رقم دو رقمی برسد. در همین حال، نیروی هوایی آمریکا برنامههای قبلی برای آغاز بازنشستگی B-1 پیش از پایان دهه را تغییر داده است.

این موضوع الزاماً به معنای تأخیر در برنامه B-21 نیست؛ بلکه میتواند نشاندهنده افزایش نیاز آمریکا به توان بمبافکنی در شرایط افزایش رقابت راهبردی با چین باشد. در حال حاضر نیروی هوایی آمریکا حدود ۴۴ فروند B-1B، تعداد ۱۹ فروند B-2 و حدود ۷۶ فروند B-52 در اختیار دارد؛ یعنی مجموعاً حدود ۱۳۹ بمبافکن راهبردی.
با خرید حداقل ۱۰۰ فروند B-21 و حفظ ۷۶ فروند B-52، هدف نهایی میتواند ایجاد ناوگانی با بیش از ۱۷۶ بمبافکن باشد. اگر تعداد B-21ها به ۱۴۵ فروند افزایش یابد، این عدد میتواند به بیش از ۲۲۱ بمبافکن برسد.
یکی دیگر از دلایل حفظ بمبافکنهای قدیمی، زمان لازم برای بلوغ کامل B-21 است. حتی اگر ۱۰ فروند B-21 جایگزین ۱۰ فروند B-1B شوند، این به معنای آماده بودن کامل آنها برای عملیات نیست؛ زیرا یک هواپیمای کاملاً جدید و پیچیده ممکن است همچنان با چالشهای توسعهای و آزمایشی روبهرو باشد.





بدون نظر